Stichting Behoud Marieje

De stichting Behoud Marieje is opgericht in juni 2026, met als voornaamste doel fondsen te werven voor bijzondere behouds- en instandhoudingsprojecten die de mogelijkheden van de Coöperatieve Vereniging Marieje overschrijden. In de statuten wordt dat doel als volgt geformuleerd:

De stichting heeft ten doel het behoud, de instandhouding, restauratie en het voor het publiek toegankelijk maken van het historische eikenhouten motorzeiljacht “Marieje”, gebouwd in 1898 te Faaborg (Denemarken), als onderdeel van het Nederlandse varende en maritieme erfgoed, alsmede het bevorderen van kennis en bewustwording van dit erfgoed.

Bestuur

Het bestuur van de stichting bestaat uit de volgende personen:

• Voorzitter: Tom Visser, voorheen voorzitter van de Beheerscoöperatie Marieje;
• Secretaris: Peter Fokkens, schipper op de Marieje sinds 2021;
• Penningmeester: Servaas van Dusseldorp, schipper op de Marieje sinds 1983.

Het bestuur vervult haar taken onbezoldigd en zijn gezamenlijk bevoegd.
Dit bestuur heeft zich gecomitteerd aan de opgave om fondsen te werven voor de restauratie en verduurzaming in de nabije toekomst, voor de duur van 1 jaar. Na afloop van dit jaar is het de uitdrukkelijke wens om het eerste bestuur op te laten volgen door personen uit de vereniging, liefst van een jongere generatie.

De relatie tussen Vereniging en Stichting

De stichting fungeert naast de Coöperatieve Vereniging Marieje. De vereniging verzorgt met haar leden de reizen met en het onderhoud van het schip, en is daarmee de voornaamste financier van alle lopende kosten. De vereniging draait geheel op vrijwilligers; ook schippers en maten ontvangen voor hun werk geen vergoeding. De vaarkosten die de stichting aan haar leden voor het meevaren in rekening brengt, kunnen daardoor onder het gebruikelijke niveau van een vergelijkbaar professioneel charterschip liggen. De vereniging, die sinds 1992 bestaat, heeft met dit model een solide en stabiele financiële basis gecreëerd voor de instandhouding van de Marieje.
Deze basis is echter niet toereikend om in de bijzondere behoudsopgave te voorzien waar de Marieje anno 2026 voor staat. Die is tweeërlei:

• Eens in elke ongeveer dertig jaar dient het schip een grondige restauratie te ondergaan, waarbij met name de vorm, de dichtheid en de stijfheid van de romp zo goed mogelijk vanaf de basis dienen te worden hersteld. Dit vereist een volledige vernieuwing van alle middelen waarmee de romp dicht en stijf wordt gemaakt. Het schip is daar anno 2026 dringend aan toe.
• Het schip wordt – als het niet zeilt – voortgestuwd door een dieselmotor die weliswaar in goede staat verkeert, maar niet meer aan moderne emissienormen voldoet. De wens leeft om deze te vervangen door een duurzamere hulpvoortstuwing. De grijs- en zwartwatervoorziening is van dien aard dat niet rechtstreeks op het riool kan worden geloosd en zo zijn er meer zaken die om een grondige verduurzaming vragen.

In de nabije toekomst wordt bovendien voorzien dat er extra fondsen nodig zijn om een nieuwe generatie zeilers en behoudsvrijwilligers aan te trekken. De vereniging is een hechte, maar vergrijzende gemeenschap, die manieren zal moeten vinden om die nieuwe generatie aan te spreken en bij het schip te betrekken. De stichting wil daar bij behulpzaam zijn door fondsen te werven voor specifieke educatieve projecten en bijzondere zeilreizen en onderhoudsprojecten, gericht op jongvolwassenen en 50-minners.

In de afgelopen decennia zijn de veiligheidsnormen voor het varen met de Marieje geleidelijk opgeschroefd, in lijn met de eisen van de tijd. Hoewel het schip niet onderworpen is aan dezelfde regelgeving die voor professionele charterondernemingen geldt, streeft de vereniging naar een daarmee vergelijkbaar veiligheidsniveau.  De stichting kan de daarvoor noodzakelijke investeringen, die zich meer schoksgewijs dan geleidelijk voordoen – zoals het vernieuwen van de elektra aan boord en de aanschaf van nieuwe navigatieapparatuur – helpen bekostigen.

Beleidsplan

De Marieje is goed onderhouden en nog altijd in zeewaardige staat. Behoud is voor een schip als dit uitsluitend mogelijk door veelvuldig gebruik. Daar wordt met het jaarlijkse zeilprogramma ruimschoots in voorzien.

Eens in de ongeveer dertig jaar heeft de romp van het schip een grondige renovatie nodig: oud breeuwwerk moet worden vervangen, de vorm van het schip, die in dertig jaar tijd altijd enigszins uitzakt, dient te worden hersteld en zwakke spanten en gangen dienen te worden vervangen.

Wanneer een dergelijke renovatie goed en grondig wordt uitgevoerd, kan het schip daarna, met goede zorg voor het lopend onderhoud, weer mee voor een volgende periode van minstens dertig jaar.

In de afgelopen jaren heeft de Beheerscoöperatie al stevig geïnvesteerd door grotere delen van de romp te vervangen. Zoals een aantal gangen en spanten aan stuurboord, en de volledige spiegel. Nu is echter ook de kiel aan de beurt, mede in verband met de vorm van de romp en de algehele stijfheid van het schip. Hiervoor dient het schip een half jaar onder dak te worden droog gezet.

Een tweede wens betreft de verduurzaming van de voortstuwing en de overige zaken aan boord die zich daarvoor lenen, zoals de verwerking van grijs en zwart water. Bij een grondige restauratie zoals hierboven beschreven, wordt veel van de betimmering uit het schip verwijderd, waardoor zich de unieke gelegenheid voordoet om ook de machinekamer en de verwerking van grijs en zwart water aan te pakken.

De Stichting Behoud Marieje wil in de loop van de jaren 2026 en 2027 voldoende fondsen werven om deze ingrijpende restauratie en de verduurzaming te bekostigen en in de winter van ’27-’28 uit te voeren. Hiervoor is naar schatting een bedrag van twee maal anderhalve ton benodigd. Hiervoor worden de volgende acties ingezet:

• Bij een verduurzamingsexpert die zich speciaal heeft toegelegd op de verduurzaming van (traditionele) schepen is een advies aangevraagd, aan de hand waarvan een concreet plan met begroting en tijdpad kan worden opgesteld. 
• Bij de werf waar het schip het meest in onderhoud is geweest, wordt een inventarisatie opgevraagd van de delen van de romp die het zwakst zijn, c.q. voor vervanging in aanmerking komen.
• Aan een werf die veel ervaring heeft met restauratieprojecten van grotere houten schepen wordt een offerte aangevraagd voor de restauratie zelf, het onder dak droog zetten, weer in vorm brengen van de romp, inclusief vervanging van de kiel en het volledig opnieuw breeuwen van het schip.
• Aan een werf met veel ervaring in verduurzaming van de voortstuwing wordt een offerte gevraagd voor een hybride voortstuwing, bestaande uit een elektromotor, gevoed door batterijen en ondersteund met een emissie-arme generator.

Op basis van deze adviezen en offertes wordt een financieel plan opgesteld. Dit dient als basis voor subsidieaanvragen bij een aantal fondsen. Het idee is dat deze elkaar aanvullen en versterken, en samen het benodigde bedrag voor zowel de verduurzaming als de restauratie opbrengen.